Pay Piyasaları

Pay Piyasası

Borsa İstanbul Pay Piyasası’nda farklı sektörlerden şirketlerin payları, yeni pay alma hakları, borsa yatırım fonları, varantlar ve sertifikalar işlem görmektedir. Borsa İstanbul Pay Piyasası yerli ve yabancı yatırımcılar için likit, şeffaf ve güvenli yatırım ortamı sağlamaktadır.

Pay Piyasası’nda işlemler elektronik alım satım sistemi aracılığıyla fiyat ve zaman önceliği kuralı baz alınarak “Sürekli İşlem”, “Piyasa Yapıcılı Sürekli İşlem” ve “Tek Fiyat” yöntemlerinde otomatik olarak gerçekleşmektedir.

Birincil Piyasa

Pay ihraç eden şirketler (fon talep edenler) ile tasarruf sahiplerinin (fon arzedenler) doğrudan karşılaştıkları piyasadır. Pay Piyasası Sistemi aracılığıyla Borsada halka arz edilecek payların birincil piyasa işlemleri saat 10:30-12:30 arasında yapılmaktadır.

Toptan Satış İşlemleri

Toptan Satış İşlemleri, önceden alıcıları belirli olan veya olmayan, belirli bir miktarın üzerindeki pay işlemlerinin Borsa’da güven ve şeffaflık ortamında, organize bir piyasada gerçekleştirilmesini sağlamaktadır.

Yeni Pay Alma Hakları İşlemleri

Payları Borsada işlem gören şirketlerin nakdi sermaye artışı yapmak üzere belirledikleri yeni pay alma hakkı kullanma süresi içinde, söz konusu payların üzerinde bulunan yeni pay alma haklarının alınıp satılması için, Borsaca belirlenecek süre içinde "R" özellik koduyla yeni pay alma hakları sıraları işleme açılır.Rüçhan hakkı kuponları, Pay Piyasasında geçerli olan kurallarla işlem görür.

VİOP

Borsa İstanbul’un 3 Mayıs 2013 tarihi itibariyle VOB’un % 100 hissedarı olmasını takiben 5 Ağustos 2013 tarihinde VOB-VİOP birleşmesinin ardından VİOP’a transfer olmuştur. Bu tarihten itibaren Türkiye’deki tüm vadeli işlem ve opsiyon sözleşmeleri VİOP çatısı altında tek platformda işlem görmektedir. VİOP ile yatırımcılar beklentileri doğrultusunda hem vadeli işlem sözleşmelerinde hem de opsiyon sözleşmelerinde belirli bir teminat karşılığında pozisyon alabilirler. Yatırımcılar, kaldıraç etkisi ile yüksek oranlarda gelir sağlayabildikleri gibi kayıp da yaşayabileceklerdir. Yatırımcılar VİOP ile portföy koruması, endeksi satın alıp satabilme, vergi, avantajı ve düşük işlem maliyetinden yararlanabilirler. Opsiyon yatırımcıya ileri bir tarihte, önceden belirlenen fiyat ve miktarda sermaye piyasası aracını, ödenen bir prim karşılığında alma veya satma hakkı sağlayan sözleşmedir. Yatırımcılar opsiyonlarla hem portföylerini çeşitlendirebilir hem de beklentilerine paralel pozisyon alabilirler.

VİOP’ta işlem gören vadeli işlem sözleşmeleri aşağıdaki gibidir:

  • - Endeks Vadeli İşlem Sözleşmeleri
  • - Döviz Vadeli İşlem Sözleşmeleri
  • - Kıymetli Madenler Vadeli İşlem Sözleşmeleri
  • - Emtia Vadeli İşlem Sözleşmeleri
  • - Enerji Vadeli İşlem Sözleşmeleri
  • - Yabancı Endeksler Vadeli İşlem Sözleşmeleri

VİOP’ta işlem gören opsiyon sözleşmeleri aşağıda verilmiştir:

  • - Pay Opsiyon Sözleşmeleri
  • - Pay Endeks Opsiyon Sözleşmeleri
  • - DolarTL Opsiyon Sözleşmeleri

VİOP Risk Yönetimi ve Teminatlandırma

VİOP risk yönetimi Takasbank tarafından yapılmaktadır. Piyasada gerçekleştirilen işlemler için portföy bazında teminatlandırma yöntemi uygulanmaktadır. Portföy bazında teminat hesaplamasına esas teşkil edecek parametreler Takasbank tarafından belirlenmektedir. Takasbank, portföy bazında teminatlandırma işlemlerinde Standard Portfolio Analysis of Risk (SPAN) algoritmasını kullanmaktadır. Risk yönetimi, emir öncesi risk yönetimi ve teminatlandırma yöntemine ilişkin olarak Takasbank Merkezi Karşı Taraf Mevzuatı hükümleri uygulanmaktadır.